Cel kursu: Kurs przygotowuje do samodzielnej działalności wspinaczkowej w górach pozbawionych pokrywy śnieżnej. Ukończenie kursu oraz pozytywna rekomendacja Instruktora PZA uprawnia do otrzymania karty taternika.
Zasady uczestnictwa: W kursie mogą uczestniczyć osoby posiadające zaświadczenie o ukończenia kursu wspinania na własnej asekuracji (Etap-2) lub pełnego-intensywnego kursu wspinaczki skalnej, które były prowadzone w całości przez licencjonowanych Instruktorów PZA. Rekomendowane jest także wcześniejsze zaliczenie podstawowego kursu wspinania na drogach wielowyciągowych oraz doszkalającego kursu wspinania na drogach wielowyciągowych. W kursie może uczestniczyć osoba nieposiadająca przeciwwskazań zdrowotnych do uprawiania tego rodzaju sportu. Osoby niepełnoletnie mogą być szkolone po uzyskaniu pisemnej zgody podpisanej przez obojga rodziców (prawnych opiekunów).
Czas trwania: Kurs powinien obejmować przynajmniej 10 dni zajęć w terenie (w tym 9 dni wspinaczkowych). Program realizowany jest przynajmniej w połowie w Tatrach. Połowa zajęć wspinaczkowych może odbywać się w innym rejonie o charakterze górskim. Zajęcia z autoratownictwa mogą odbywać się w terenie skałkowym.
Ilość osób na kursie: Maksymalnie 3 osoby na Instruktora PZA.
Treść zajęć teoretycznych:
- Zagrożenia terenu górskiego, zasady bezpieczeństwa.
- Zasady dostępu do rejonów (TPN, TANAP, INS).
- Najważniejsze rejony wspinaczkowe Tatr Polskich i Słowackich – ogólne omówienie ich charakterystyki z uwzględnieniem bazy noclegowej i szlaków turystycznych.
- Etyka wspinaczkowa i etyka obowiązująca w gronie ludzi gór.
- Topografia i orientacja w terenie górskim, w tym: przewodniki i korzystanie z nich, korzystanie ze schematów i opisów dróg, topografia szczegółowa rejonu działania – piętra doliny, drogi podejść i zejść, przebieg ważniejszych dróg wspinaczkowych w ścianach i sposoby wycofania się z nich.
- Podstawowe informacje o sprzęcie do wspinania z uwzględnieniem specyfiki górskiej.
- Teoria asekuracji.
- Budowa stanowisk: dolnych, pośrednich, górnych oraz zjazdowych, zastosowanie różnych elementów wyposażenia do budowy stanowisk (lina, taśmy, repy), wykorzystanie punktów naturalnych, haków, kotw, sprzętu do asekuracji własnej.
- Wykorzystanie półwyblinki z karabinkiem HMS do asekuracji na górnym stanowisku (wybieranie, hamowanie, blokowanie, odblokowanie).
- Obsługa przyrządów wielofunkcyjnych typu Pivot, Reverso, ATC, itp na górnym stanowisku.
- Zastosowanie punktów wysyłowych i ochronnych stanowiska.
- Taktyka, w tym: niebezpieczeństwa i zachowanie się w sytuacjach awaryjnych związanych z załamaniami pogody, planowanie celów i wybór dróg, zaplanowanie drogi podejścia, wariantów drogi, możliwości wycofania ze ściany, drogi powrotu; biwak planowany i nieplanowany, dobór partnera.
- Taktyka poruszania się w ścianie, prowadzenia wyciągu: prowadzenie jedno i dwutorowe, łączność w zespole, specyfika prowadzenia w terenie kruchym, prowadzenie na trawersach, asekuracja w zejściu, zachowanie na stanowisku.
- Zachowanie w razie wypadku, skład apteczki wspinaczkowej.
- Omówienie zjazdów ze stanowiskami pośrednimi.
- Sytuacje awaryjne podczas wspinania i zjazdów w górach.
- Opcjonalnie – historia alpinizmu i taternictwa.
Zajęcia praktyczne
- Przygotowanie do wspinania, obejmujące: posługiwanie się w terenie materiałami topograficznymi, sporządzanie schematów dróg, dobór sprzętu do drogi oraz rozmieszczenie na uprzęży, itp.
- Nauka wbijania, wybijania i dobijania haków.
- Poprawna asekuracja, obejmująca: wybór miejsca i metody asekuracji w zależności od terenu, partnera i sytuacji, asekuracja przez ciało.
- Wspinanie z dolną asekuracją, w tym: przedłużanie i skracanie przelotów, prowadzenie jedno i dwutorowe lin, stosowanie haków oraz sprzętu do asekuracji własnej.
- Budowa stanowisk: dolnych, pośrednich, górnych oraz zjazdowych. Zastosowanie różnych elementów wyposażenia do budowy stanowisk (lina, taśmy, repy), wykorzystanie punktów naturalnych, haków oraz sprzętu do asekuracji własnej.
- Asekuracja partnera idącego na drugiego: półwyblinka, przyrządy wielofunkcyjne typu Pivot, Reverso, ATC, inne, czyszczenie wyciągu.
- Operacje na stanowisku, w tym: związane ze zmianą na prowadzeniu, przekazaniem sprzętu, zastosowaniem odpowiedniej metody asekuracji w zależności od terenu, partnera i sytuacji. Zastosowanie punktu wysyłowego/ochronnego stanowiska, itp.
- Zjazdy, w tym: zjazdy ze stanowiskami pośrednimi, różne sposoby zjazdu i asekuracji, czynności przy wykonywaniu serii zjazdów.
Sytuacje awaryjne – autoratownictwo:
- Rozwiązywanie sytuacji awaryjnych podczas wspinania: podchodzenie po linie-prusikowanie.
- Sytuacje awaryjne podczas zjazdu: przejście ze zjazdu do podchodzenia, przejazd przez węzeł.
- Przeniesienie ciężaru prowadzącego partnera na stanowisko.
- Sposoby dotarcia do poszkodowanego.
- Metody opuszczania i zjazdu z poszkodowanym, w tym opuszczanie na połączonych linach.
- Metody podciągania partnera, w tym: metoda „U”, systemy bloczków np. flaschenzug prosty, flaschenzug szwajcarski, przeciwwaga.
- Sposoby wzywania pomocy i zachowanie się podczas akcji ratunkowej.
- Opcjonalnie – techniki A0.
Wspinaczki: wymagane jest minimum 10 dni zajęć terenowych (w tym 9 dni wspinaczkowych), w czasie których zrealizowane mają być następujące punkty programu:
- Droga prowadząca granią.
- Droga prowadząca kominem.
- Droga prowadząca otwartą ścianą.
- Droga wspinaczkowa z elementami asekuracji w zejściu.
- Droga z fragmentem asekuracji lotnej.
- Droga prowadzona filarem, żebrem.
- Droga z asekuracją w trawersie.
- Minimum 2 drogi co najmniej 10-wyciągowe z włączeniem łańcuchówek.
- Wspinaczka na szczyt leżący poza otoczeniem doliny, w której odbywa się zasadnicza część szkolenia
(z uwzględnieniem aspektów topograficznych). - Wspinaczki z zastosowaniem liny dwużyłowej.
- Poznawanie możliwości wycofania się ze ścian, w tym: wycofywanie się serią zjazdów w ilości umożliwiającej przećwiczenie głównych metod zjazdu (przyrząd wysoki i niski, zjazd z liną „zworowaną”, zjazd z liną uszkodzoną), zalecany zjazd ze stanowiska samodzielnie skonstruowanego przez kursantów w oparciu o stałe punkty.
- Opcjonalnie: wspinaczki nocą, wspinaczki techniką sztucznych ułatwień.
Warunki zaliczenia kursu: Warunkiem zaliczenia kursu i otrzymania zaświadczenia ze skierowaniem do dalszego szkolenia jest opanowanie wymienionych w programie umiejętności. W zakresie techniki asekuracji oraz samodzielnego i sprawnego pokonywania wyciągów o trudnościach co najmniej IV w skali UIAA.
Wystawiane zaświadczenie umożliwia absolwentowi udział w kolejnych etapach szkoleń zgodnie z programem Polskiego Związku Alpinizmu. Pozytywna rekomendacja Instruktora PZA uprawnia do otrzymania karty taternika.
Uwaga! Po ukończeniu kursu rekomendowane jest nabywanie własnego doświadczenia poprzez wspinanie się w rejonach górskich i swobodne poruszanie się z dolną asekuracją na drogach nieubezpieczonych. Warto rejestrować swoją wspinaczkową aktywność i prowadzić wykaz przejść (notujemy: datę, rejon, nazwę drogi i jej wycenę, styl przejścia oraz ewentualnie imię i nazwisko asekurującego partnera). Zalecane jest przesłanie wykazu przejść instruktorowi prowadzącemu kolejny etap szkolenia.
