wróć
Polski Związek Alpinizmu

Kanin 2026: rekordy i nowe perspektywy

Opublikowano: 18-11-2026; 17:15 przez Zuzanna Palińska

W dniach 14-30 sierpnia odbyła się kolejna wyprawa Sekcji Taternictwa Jaskiniowego KW
Kraków w Kanin. Główne działania eksploracyjne skoncentrowane były w jaskiniach OS-2
oraz SPNB.
SPNB
Nasz tegoroczny plan zakładał powrót do syfonu dennego w Studni pod Nową Bazą (SPNB,
-935 m), próbę jego przejścia i sprawdzenia dalszych ciągów. Niewielki prześwit nad lustrem
wody nie pozwalał dojrzeć kolejnych partii jaskini, jednak dźwięk spadającej za nim wody nie
pozwalał odpuścić tego tematu. Problem postanowiliśmy rozwiązać z marszu, niemal zaraz
po przyjeździe, aby zdążyć przed nadchodzącymi opadami. Dwójka uderzeniowa,
asekurowana linowo, sprawnie pokonała wodną przeszkodę. Za przełazem strop wyraźnie się
podniósł, a z jeziora przeszliśmy w poziomy korytarz z aktywnym ciekiem wodnym w spągu.
Po 40 metrach ciąg ten dochodzi do progu, poniżej którego cały obrys korytarza wypełnia
woda, nie dając szansy na dalszą eksplorację bez nurkowania (Syfon STJ). Efekt: pogłębiliśmy
jaskinię do -945 m, co utwierdza jej status najgłębszego obiektu w całości wyeksplorowanego
przez STJ KW Kraków. Zamknęliśmy też zasadniczo prowadzoną od 2020 roku działalność w
SPNB.
OS-2
Szybka weryfikacja dennych partii SPNB pozwolił nam skupić się na planie B: eksploracji
odkrytej w ubiegłym roku jaskini OS-2 (Majsko Brezno). Jej otwór (2180 m n.p.m.)
zlokalizowany jest poniżej grzbietu Vrh Osojnic (w jego zachodnich zboczach), niedaleko
Domu Petra Skalarja oraz jaskini Skalarjevo Brezno (-1209 m). Letnią działalność w OS-2
rozpoczęliśmy z głębokości -289 m w meandrze Bunga-Bunga. Do tego miejsca dotarł zespół,
który działał w jaskini w czerwcu br.
10 dni: tyle trwała ekspresowa eksploracja OS-2, w efekcie której dotarliśmy na głębokość –
850 m. Po zjechaniu studni La Bamba (P95), z jej dna (Piwnica), weszliśmy poprzez zawalisko
i następnie wodną kaskadę do kolejnej studni (Maczanka Krakowska, P40). Z jej dna, przez
galerię, dostaliśmy się do kolejnej studni (P34). Po zjechaniu na dno otworzył się przed nami
meander (Meander Estetyczny), który w spągu okazał się niezwykle ciasny. Przy wejściu
do niego zlokalizowaliśmy jednak boczny przełaz, którym dostaliśmy się na górne piętro,
a z niego do kolejnych ciągów wertykalnych (P16, P30, P64). Cały ten ciąg charakteryzują
kruche ściany oraz wymagający przygotowania terenu rumosz, zalegający półki oraz mosty
skalne. Za niewielką salką ze sporych rozmiarów wantą (Sala z Trumną), zjechaliśmy kruchą
oraz mokrą studnią Kruszonka (P64), następnie zaś studnią Samanta (P30). Poniżej
rozpoczyna się wysoki, ale dość uporczywy przy pokonywaniu meander (Gramatik Meander), którym dostaliśmy się do wygodnej salki, otwierającej się na kolejną studnię. W tym miejscu jaskinia osiągnęła głębokość -660 m.
Studnia 5-10-15 zaskoczyła nas zarówno głębokością (110 m), jak i swoim gabarytem (nawet
do 14 m średnicy). W jej dnie widoczne jest pęknięcie, na którym rozwija się dalszy ciąg
jaskini. Poprzez krótki meander dostaliśmy się nad serię kruchych studzienek, których dna są
zasłane wantami i rumoszem. Doprowadziły nas one do obecnego dna jaskini (-850 m).
W tym miejscu powstała na pęknięciu szczelina drastycznie się zwęża, zarazem ciek wodny
uchodzi nią w kierunku południowym. Penetracja okolic dna pozwoliła nam zlokalizować
korytarz, którym przesunęliśmy się dalej na południe, jednak nie udało się w tym miejscu
obejść przewężenia szczeliny. W najdalej wysuniętych partiach jaskini wyraźnie słyszalny jest
dźwięk opadającej wody, zwiastujący dalszy ciąg. Do końca wyprawy sprawdziliśmy, poza
okolicami dna, również niektóre ciągi boczne w meandrze Gramatik (lokalizując
tam m.in. zawieszony syfonik), studnię Kruszonka oraz kontynuację meandra Fantazija.
Dokładnego sprawdzenia pod względem potencjalnych okien wymaga największa studnia
(5-10-15). Ciekawe wydaje się też rozejście w meandrze Gramatik (ok. -650 m)
wprowadzające w suchy ciąg oraz duże, mocno zerodowane okno ok. 15 m nad dnem studni
La Bamba (-375 m). Sprawdzeniem tych miejsc zajmiemy się podczas kolejnych wyjazdów,
planowanych już na zbliżającą się jesień.
Bilans tegorocznej letniej eksploracji w OS-2 jest bez wątpienia rekordowy: w ciągu dziesięciu
dni pogłębiliśmy jaskinię o 561 m, docierając na głębokość 850 m i poznając w niej prawie
1100 m nowych ciągów. Jaskinia ta jest obecnie trzecim najgłębszym „sekcyjnym” obiektem,
ma jednak zdecydowanie największy potencjał rozwojowy, między innymi z uwagi na
wysokość jej otworu. Ogromną zaletą eksploracji w OS-2 jest możliwość działania w oparciu
o biwak. Błyskawiczne pogłębianie jaskini skłoniło nas do jego zlokalizowania na dnie studni
La Bamba (-390 m).
Szybkie tegoroczne postępy eksploracyjne zaskoczyły nas pod względem sprzętowym,
zwłaszcza jeśli chodzi o długość posiadanych lin. Po szybkiej konsultacji postanowiliśmy
zreporęczować jaskinię Jama Andreja (-299 m), a odzyskane w ten sposób liny spożytkować
w OS-2. Ekipa dokonująca reporęczu zweryfikowała przy okazji jeden z tamtejszych
nierozwiązanych problemów eksploracyjnych: przełaz Wisienka na torcie okazał się
prowadzić w kierunku położonego poniżej głównego ciągu jaskini.


Działania powierzchniowe
Niezależnie od poświęcenia większości sił na działalność w OS-2, ekipy odpoczywające
prowadziły równolegle działania na powierzchni, lokalizując kolejne otwory i sprawdzając
poznane wcześniej jaskinie. W tym roku zweryfikowaliśmy m.in. OS-9 (100 m ciągów), OS-11
(68 m ciągów). Na szczególną uwagę zasługuje OS-9 (Pedrojevo Brezno). Otwór znajduje się
32 m powyżej OS-2, odległość w poziomie wynosi 40 m. W całej jaskini wyczuwalny jest
mocny przewiew powietrza. Eksploracja tego obiektu zakończyła się na dnie studzienki z zasypanym małą frakcją skalną wlotem meandra, łudząco podobnym do Żwirowni z OS-2.
Sprawdziliśmy też poznaną w ubiegłym roku jaskinię VGL-1. Jej korytarze, w znacznej mierze
skrajnie ciasne, ciągną się na długości 40 m. Podjęliśmy wreszcie próby znalezienia otworu
powyżej wysokości 2400 m n.p.m., w ścianach szczytu Hudi Vršič.
Łącznie w trakcie wyprawy zmierzyliśmy w jej trakcie ponad 1360 m nowych ciągów, w tym
ponad 700 m w pionie. Jaskinia SPNB osiągnęła głębokość 945 m, z kolei OS-2: 850 m.


Rekordowa była również liczba uczestników wyprawy: przyjechało na nią 20 osób, w tym trzy
osoby niemal bezpośrednio po kursie. Skład wyprawy: Paweł „Pablo” Ramatowski
(kierownik), Szymon Biesiada, Mateusz Czerwiak, Michał Duda, Julian Gądek, Danuta
Gromala, Łukasz Karda, Urszula Kotewa, Michał Kuryłowicz, Sławomir „Lucas” Kwiecień,
Mariusz „Many” Mucha, Iwona Tucznio, Łukasz Wąchała, Piotr „Maleństwo” Wójcik, Bartosz
„Ziaro” Ziarkowski, Ludwik Zieliński – wszyscy STJ KW Kraków, Piotr „Snickers” Broda
(STJ/SC), Anna Atraszkiewicz (KKS), Jan Poczobut (SW), Marcin „Felek” Feldman (KAGB).
Tradycyjnie w wyprawie towarzyszyli nam Nela Mucha i Jaś Broda. W czerwcowym wyjeździe
eksploracyjnym (25-28 czerwca br.) wzięli udział: Bartłomiej Blicharz, Julian Gądek, Sławomir
„Lucas” Kwiecień i Bartosz „Ziaro” Ziarkowski.
Wyprawa po raz kolejny korzystała z gościnności Jamarska Zveza Slovenije, nocując w Domu
Petra Skalarja. Przesyłamy nasze podziękowania zwłaszcza dla Damijana Potrpina oraz
Bogomira Remškara. Pozdrawiamy również kibicującego nam podczas akcji eksploracyjnych
„Čevapa” (Jamarsko društvo Dimnice Koper). Komisji Taternictwa Jaskiniowego Polskiego
Związku Alpinizmu dziękujemy za dofinansowanie wyprawy, firmie Lyofood Sp. z o.o. – za
korzystne warunki zakupu żywności.

Michał Kuryłowicz, Bartosz Ziarkowski

Partnerzy