wróć
Polski Związek Alpinizmu

Program kursu podstawowego taternictwa jaskiniowego

Opublikowano: 18-02-2008; 23:13 przez mteg | Modyfikacja: 24-06-2016; 22:09 przez Ewelina Raczyńska

Celem kursu jest nabycie przez szkolonego wiadomości, umiejętności i nawyków pozwalających na samodzielne, bezpieczne uprawianie taternictwa jaskiniowego. Absolwent kursu powinien umieć:

  • zaplanować i zrealizować wejście do dowolnej jaskini zarówno w okrasie letnim i zimowym z zachowaniem zasad bezpieczeństwa;
  • bezpiecznie poruszać się oraz asekurować partnerów w terenie wspinaczkowym; pokonywać z asekuracją oddolną drogi o co najmniej IV stopniu trudności;
  • wyprowadzić swój zespół jaskiniowy i wspinaczkowy w bezpieczny teren w przypadku załamania pogody czy nieprzewidzianego splotu wypadków;
  • samodzielnie zastosować techniki autoratownicze w sytuacjach tego wymagających, zarówno w jaskini, jak i podczas wspinaczki;
  • udzielić w warunkach górskich pierwszej pomocy w sytuacjach tego wymagających;
  • znać przepisy obowiązujące w terenie, w którym przyjdzie mu działać, ze szczególnym uwzględnieniem zasad ochrony przyrody.

Program kursu

  1. Część praktyczna

    1. Techniki taternictwa jaskiniowego

      1. Węzły – umiejętność poprawnego zawiązania, zastosowanie, zalety i wady.

        Węzły zaczepienia:

        • kluczka,
        • ósemka,
        • ósemka z dwoma uchami,
        • pośredni tatrzański,
        • skrajny tatrzański,
        • motylek,
        • wyblinka.

        Węzły łączenia:

        • podwójny zderzakowy,
        • ósemka równoległa,
        • potrójna ósemka,
        • taśmowy,
        • kluczka na rozrywanie.

        Węzły zaciskowe:

        • prusik,
        • prusik francuski, także taśmowy,
        • bloker,
        • warkocz.

        Inne:

        • półwyblinka,
        • flagowy.
      2. Techniki jaskiniowe

        • Poręczowanie odcinków poziomych i pionowych – punkt główny i zabezpieczający, poręczowanie w V, pośrednie punkty mocowania, odciągi, łączenie lin w zjeździe, łączenie lin na przepince, poręczowanie trawersów i tyrolek, wybór różnych punktów mocowania (punkty naturalne, punkty sztuczne, wybór odpowiednich plakietek).
        • Zjazd na rolce z autoasekuracją z shunta, blokowanie rolki, odblokowywyanie shunta. Sposoby wpięcia liny w rolkę w S, C, SC i SO. Zakładanie dodatkowego hamulca z karabinka niezależnego i z karabinka od rolki.
        • Zjazd w rolce stop.
        • Pokonywanie w zjeździe przepinek o różnym stopniu trudności, węzła i odciągu.
        • Zjazd ze ściągnięciem liny za sobą.
        • Podchodzenie na przyrządach zaciskowych metodą DED, pokonywanie przepinek o różnym stopniu trudności, węzła i odciągu. Wychodzenie długich odcinków linowych, umiejętność samodzielnego wyciągania liny z crolla.
        • Wychodzenie po linie na jednym przyrządzie.
        • Przepięcie z wychodzenia do zjazdu i ze zjazdu do wychodzenia.
        • Pokonywanie trawersów, tyrolek i tyrolek skośnych.
        • Worowanie i zwijanie lin.
    2. Autoratownictwo i techniki awaryjne

      • Zjazd w kluczu francuskim i Dülfera.
      • Zjazd w półwyblince z autasekuracją z prusika, blokowanie flagowym, odblokowywanie zaciśniętego prusika przy pomocy niezależnej pętli.
      • Prusikowanie.
      • Zjazd w ósemce Fiszera z autasekuracją z prusika, blokowanie flagowym, odblokowywanie zaciśniętego prusika przy pomocy niezależnej pętli.
      • Konstruowanie awaryjnych uprzęży (z taśmy, z liny).
      • Podchodzenie po linie z wykorzystaniem różnych elementów sprzętu.
      • Schodzenie po linie za pomocą przyrządów zaciskowych.
      • Pokonywanie przepinki w zjeździe bez shunta./P>
      • Uwalnianie poszkodowanego wiszącego w przyrządach zjazdowych i do wychodzenia (metoda przeciwwagi).
    3. Szkolenie wspinaczkowe

      Część praktyczna przeprowadzona jest w maksymalnie 4 osobowej grupie (dwa dwuosobowe zespoły). Osoba kończąca kurs powinna umieć:

      1. Wiązać się liną z zastosowaniem uprzęży i bez niej.
      2. Znać i umieć zastosować węzły: kluczka, ósemka, skrajny tatrzański, wyblinka, półwyblinka, flagowy, podwójny zderzakowy, ósemka równoległa, taśmowy, węzeł prusika, prusik francuski, bloker.
      3. Dobierać sprzęt do konkretnej drogi i poprawnie rozmieszczać go na sobie.
      4. Budować stanowiska asekuracyjne dolne, górne (w tym do wędki) i pośrednie.
      5. Obsługiwać przynajmniej dwa przyrządy asekuracyjne (w tym półwyblinkę) w zakresie podawania, wybierania, hamowania liny oraz jej blokowania i odblokowywania.
      6. Asekurować przez ciało.
      7. Wyłapywać odpadnięcia prowadzącego (ćwiczenia na zrzutni).
      8. Samodzielnie zakładać punkty asekuracyjne.
      9. Prawidłowo prowadzić linę jedno i dwużyłową.
      10. Pokonywać różnorodne formacje skalne (wklęsłe, wypukłe, ściankowe) z zastosowaniem odpowiednich technik wspinaczkowych, także w zejściu.
      11. Przygotowywać linę i pozostały sprzęt do zjazdu.
      12. Zakładać stanowiska zjazdowe.
      13. Zjeżdżać w przyrządzie niskim i wysokim z odpowiednią autoasekuracją.
      14. Zjeżdżać z przesiadką.
      15. Podchodzić po linie (prusikować).
      16. Opuszczać partnera na linie.
      17. Łączyć liny pod obciążeniem i przepuszczać węzeł przez karabinek.
      18. Uwalniać się na stanowisku od ciężaru wiszącego partnera.

      W zakres szkolenia wspinaczkowego wchodzi również wiedza dotycząca:

      1. sprzętu wspinaczkowego,
      2. formacji skalnych i technik wspinaczkowych,
      3. teorii asekuracji.
    4. Szkolenie zimowe

      Szkolenie zimowe poza wejściami do jaskiń w warunkach zimowych (a nie tylko w okresie kalendarzowej zimy) powinno obejmować zajęcia z:

      1. Posługiwania się sprzętem zimowym w tym: podchodzenie, schodzenie i trawersowanie z pomocą czekana i raków.
      2. Hamowania upadków w terenie śnieżnym.
      3. Elementów asekuracji w terenie śnieżno-lodowym. (wbijanie igieł i wkręcanie śrub lodowych, asekuracja z grzyba śnieżnego)
    5. Szkolenia dodatkowe

      W zależności od możliwości organizacyjnych i zaangażowania osób szkolonych można etap podstawowy wzbogacić o zajęcia praktyczne ze:

      • Sporządzania dokumentacji jaskiniowej.
      • Podstawowych technik ratowniczych.
  2. Część teoretyczna

    Tematy wykładów:

    1. Ogólne wiadomości o taternictwie jaskiniowym.
    2. Sprzęt i ubiór w taternictwie jaskiniowym.
    3. Zjawiska krasowe i powstawanie jaskiń.
    4. Rejony krasowe Polski i świata.
    5. Techniki taternictwa jaskiniowego.
    6. Pierwsza pomoc i postępowanie powypadkowe.
    7. Ochrona przyrody terenu działania.
    8. Sporządzanie planów jaskiń i czytanie dokumentacji jaskiniowej.
    9. Niebezpieczeństwa związane z działalnością w górach i jaskiniach.
    10. Niebezpieczeństwa związane z działalnością w górach i jaskiniach w okresie zimowym.
    11. Topografia Tatr ze szczególnym uwzględnieniem Tatr Zachodnich.
    12. Terenoznawstwo.
    13. Zarys historii taternictwa jaskiniowego i historii rozwoju sprzętu.

Kursy taternictwa jaskiniowego zgodnie z decyzją X Walnego Zjazdu Delegatów Klubów i Sekcji Taternictwa Jaskiniowego PZA mogą być organizowane tylko i wyłącznie przez kluby zrzeszone w PZA. Zajęcia praktyczne mogą prowadzić wyłącznie licencjonowani instruktorzy w ramach posiadanych przez nich uprawnień.

Na kursie realizowany jest program obejmujący co najmniej 8 akcji jaskiniowych, w tym nie mniej niż 4 do jaskiń o rozwinięciu pionowym i nie mniej niż 3 w warunkach zimowych. Wskazane jest, aby wśród akcji jaskiniowych znalazły się: trawers międzyotworowy (poruszanie się zespołu z jedną liną) oraz akcja z elementami wspinania.

Wszystkie akcje kursowe powinny być przygotowane i przeprowadzone samodzielnie przez kursantów, jedynie pod opieką instruktora. Każdy z kursantów powinien być kierownikiem co najmniej jednego wyjścia.

W trakcie szkolenia wspinaczkowego w ramach kursu taternictwa jaskiniowego szkolony powinien poprowadzić minimum 8 dróg wspinaczkowych o charakterze skałkowym z asekuracją oddolną w tym co najmniej 4 o minimum IV stopniu trudności oraz zrealizować program szkolenia.

Partnerzy